Kamieniołom w Vang
Vang Granitbrud to największy i najbardziej znany kamieniołom granitu na Bornholmie, położony na północno-zachodnim wybrzeżu wyspy, tuż na południe od malowniczej wioski rybackiej Vang. Historia wydobycia granitu w tym miejscu rozpoczęła się w latach 80. XIX wieku i trwała ponad sto lat, kształtując krajobraz, gospodarkę i tożsamość całego regionu. Dziś dawny kamieniołom to unikalne miejsce łączące fascynującą geologię, bogatą historię przemysłową i doskonałe warunki do aktywności na świeżym powietrzu.
Historia granitowej przygody
Wszystko zaczęło się w 1895 roku, gdy kamieniarz Jacob Mogensen z Nylars wydzierżawił tereny należące do gospodarstwa Hullegård i założył Vang Stenhuggeri. Mogensen wierzył, że okolica może stać się prawdziwym Klondyke – nawiązując do amerykańskiej gorączki złota. Po otrzymaniu dużego zamówienia na granit do budowy Ratusza w Kopenhadze, zbudował na plaży torowisko dla wagoników, którymi transportowano bloki skalne do portu w Vang.
Wielka era przemysłowa
Granit z Vang posłużył do budowy wielu prestiżowych obiektów w Danii – Ratusza w Kopenhadze, Muzeum Narodowego, a nawet Pałacu Christiansborg. Na początku lat 70. XX wieku zainstalowano przenośnik taśmowy z zakładu kruszenia do nabrzeża załadunkowego. W połowie lat 80. rozpoczęto wielką przemysłową eksploatację – granit z Vang trafił na budowę Mostu nad Wielkim Bełtem (Storebæltsbroen). Dwa kamieniołomy – Vang-bruddet i Almeløkken – połączono drogą transportową, a na wybrzeżu zbudowano molo załadunkowe dla statków.
W 1992 roku koncern Superfos przejął kamieniołom i zainstalował nowoczesną kruszarkę w Almeløkken, zdolną produkować 100 000 ton tłucznia granitowego rocznie. Planowano eksport do byłych Niemiec Wschodnich, jednak optymistyczne prognozy nie sprawdziły się. Konflikty z przepisami ochrony środowiska i protestami lokalnych mieszkańców doprowadziły do zamknięcia kamieniołomu w 1996 roku. Wielka kruszarka została zdemontowana i sprzedana niemieckiemu przedsiębiorcy, który przeniósł ją do południowej Polski.
Nowe życie kamieniołomu
Dzięki projektowi „Nowe życie w kamieniołomie Vang" (Nyt Liv i Vang Granitbrud), realizowanemu przez fundacje RealDania i Mulighedernes Land, dawny kamieniołom przemienił się w piękny obszar przyrodniczo-rekreacyjny. Wytyczono nowe szlaki piesze, zbudowano schrony (shelters), miejsca piknikowe, trasy do kolarstwa górskiego oraz ściany wspinaczkowe. Miejsce jest dziś rajem dla miłośników sportów outdoorowych.
Wspinaczka skałkowa na Bornholmie
Jak dojechać
Do kamieniołomu Vang najłatwiej dotrzeć jadąc od strony Borrelyngvej – skręcając w Ringedalsvej przejeżdża się przez malowniczy kamieniołom Ringebakke. Przejazd samochodem przez sam kamieniołom Vang nie jest możliwy, ale przy wejściu dostępny jest parking. Ścieżka nadmorska Kyststien z Hasle do Hammershus prowadzi przez Vang.
Pozostałości po przemysłowej historii kamieniołomu
Warto wiedzieć o kamieniołomie Vang
- Wydobycie granitu rozpoczęło się w 1895 roku i trwało ponad 100 lat – kamieniołom zamknięto w 1996 roku
- Granit z Vang posłużył do budowy Ratusza w Kopenhadze, Muzeum Narodowego i Mostu nad Wielkim Bełtem
- W szczytowym okresie zakład produkował 100 000 ton tłucznia granitowego rocznie
- Wydano pozwolenie na wydobycie ponad 4,5 miliona m³ granitu
- Dziś teren oferuje trasy rowerowe MTB, ściany wspinaczkowe, schrony i szlaki piesze
- Wstęp wolny przez cały rok – idealne miejsce na aktywny wypoczynek
Lokalizacja
| Vang Granitbrud | |
| Ringedalsvej, 3790 Hasle | |
| Dojazd przez Ringebakkebrud – skręt z Borrelyngvej w Ringedalsvej | |
| Bezpłatny parking przy wejściu do kamieniołomu | |
| Nawiguj: |
