Wspinaczka na Bornholmie – granitowe klify i trasy nad Bałtykiem

Wspinaczka na Bornholmie
4.0

Bornholm to jedyne miejsce w Danii, gdzie można wspinać się na naturalnych skałach. Wyspa oferuje ok. 1000 tras wspinaczkowych na gnejsie i granicie – od łatwych dróg w kamieniołomach, przez bouldering na głazach narzutowych, po wielodługościowe trasy na nadmorskich klifach o wysokości do 75 metrów. Jeśli szukasz nietypowego połączenia wspinaczki z plażą, rybą na grillu i bałtyckim zachodem słońca – Bornholm jest idealny.

Dlaczego Bornholm?

W większości Danii krajobraz jest płaski jak stół. Bornholm to wyjątek – podłoże wyspy tworzą jedne z najstarszych skał w Skandynawii, mające ponad miliard lat. Granitowe klify nad morzem, kamienne łomy wycinane od stuleci i gniejsowe ściany w lesistych dolinach tworzą naturalny park wspinaczkowy, z którym żaden inny region Danii nie może konkurować.

Do tego dochodzą praktyczne atuty: kompaktowy rozmiar wyspy (z dowolnego punktu dojedziesz do każdego rejonu wspinaczkowego w mniej niż 30 minut), łagodny klimat pozwalający na wspinaczkę od kwietnia do października, a często i zimą, oraz zaplecze turystyczne – noclegi, campingi i porty z restauracjami w sąsiedztwie najlepszych skał.

Granitowe klify na północnym Bornholmie
Kamieniołom Moseløkken – wspinaczka sportowa na Bornholmie

Rodzaje wspinaczki

Na Bornholmie można uprawiać trzy główne dyscypliny wspinaczkowe – każda w nieco innym terenie i z innymi wymaganiami.

Wspinaczka sportowa

Trasy z zamontowanymi boltami (kotwami) w kamieniołomach Moseløkken i Ringebakkerne. Ponad 100 zaboltowanych dróg. W Moseløkken można boltować nowe trasy – jedyne takie miejsce na wyspie. Ściany do 60 m.

Wspinaczka tradycyjna

Klasyczne klinowanie na klifach nadmorskich i naturalnych ścianach skalnych. Bez boltów – używasz klinów, friendów i naturalnych punktów asekuracji. Dozwolona na wszystkich klifach nadmorskich (z wyjątkiem stref sezonowych). Najdłuższa trasa ma 75 m.

Bouldering

Wspinaczka bez liny na niskich głazach i formacjach skalnych. Wiele problemów boulderowych wciąż czeka na odkrycie. Idealna opcja na krótkie sesje i poznawanie skały.

Najważniejsze rejony wspinaczkowe

Większość tras wspinaczkowych skupia się na północnym i wschodnim wybrzeżu, ale ciekawe miejsca znajdziesz też w głębi wyspy. Poniżej – sześć najbardziej znanych rejonów.

Moseløkken Stenbrud

Aktywny kamieniołom granitowy na północy wyspy – najważniejsze miejsce wspinaczki sportowej na Bornholmie. Ponad 100 zaboltowanych tras o różnej trudności, ściany do 25 m. To jedyne miejsce na wyspie, gdzie wolno boltować nowe drogi. Wspinaczka dozwolona w weekendy, święta, wakacje i inne dni, gdy nie wydobywa się granitu – obowiązuje absolutna ostrożność w dni robocze (maszyny, dynamit).

Moseløkken – fakty
  • Typ: Wspinaczka sportowa (boltowana)
  • Trudność: Od łatwych do zaawansowanych
  • Boltowanie: Dozwolone – jedyne takie miejsce na wyspie
  • GPS: N55.27363, E014.77699

Vangbruddet i Vang-Syd

Kamieniołom Vang na północno-zachodnim wybrzeżu z imponującymi ścianami i widokami na morze. Obok kamieniołomu rozciąga się rejon Vang-Syd z klifami nadmorskimi – wspinaczka tradycyjna (bez boltów) na naturalnej skale. Uwaga: klify nadmorskie w tym rejonie są zamknięte w sezonie lęgowym ptaków (1 lutego – 15 sierpnia).

Vangbruddet – fakty
  • Typ: Wspinaczka tradycyjna (nadmorskie klify), sportowa (kamieniołom)
  • Klify nadmorskie: Zamknięte 1.02–15.08 (okres lęgowy ptaków)
  • GPS: N55.24377, E014.73427 (Vangbruddet), N55.24238, E014.72901 (Vang-Syd)

Hammerbruddet (Opalsøen)

Stary kamieniołom na północnym cyplu wyspy, z charakterystycznym turkusowym jeziorem (Opalsøen). Wysokie ściany idealne do tradycyjnej wspinaczki i zjazdu na linie (rapelling). Boltowanie jest tu zabronione. Jedno z najbardziej fotogenicznych miejsc wspinaczkowych w Danii.

Hammerbruddet – fakty
  • Typ: Wspinaczka tradycyjna, rapelling
  • Boltowanie: Zabronione
  • GPS: N55.28426, E014.76181

Randkløve

Wąski, głęboki rozłam w skale na wschodnim wybrzeżu – jedno z najbardziej charakterystycznych miejsc geologicznych Bornholmu. Ściany szczeliny sięgają 20 m wysokości. Świetne miejsce na wspinaczkę tradycyjną, z jednoczesnym doświadczeniem surowej, dramatycznej geologii wyspy.

Randkløve – fakty
  • Typ: Wspinaczka tradycyjna
  • Teren: Wąska szczelina skalna, ściany ok. 20 m
  • GPS: N55.17193, E015.03998

Lindesdal i Ørnebjergkysten

Leśna dolina i klify nadmorskie na samej północy wyspy – jeden z najdzikszych rejonów wspinaczkowych. Lindesdal Hovedvæggen i Lillevæggen to dwa z pięciu oficjalnie dozwolonych miejsc do wspinaczki ze sprzętem na terenach Naturstyrelsen. Ørnebjergkysten (Wybrzeże Orlich Gór) oferuje spektakularne trasy tradycyjne z widokiem na otwarte morze.

Lindesdal – fakty
  • Typ: Wspinaczka tradycyjna, wspinaczka ze sprzętem (z pozwoleniem Naturstyrelsen)
  • Uwaga: Oficjalne pozwolenie Naturstyrelsen na wspinaczkę ze sprzętem
  • GPS: N55.287741, E14.752955 (Hovedvæggen)
Klify nadmorskie na Bornholmie – teren wspinaczkowy Granitowe klify północnego Bornholmu – jedyne naturalne ściany wspinaczkowe w Danii

Zasady i ograniczenia – przeczytaj przed wspinaczką

Wspinaczka na Bornholmie to wyjątkowa wolność, ale obowiązują konkretne przepisy. Ich przestrzeganie chroni unikalne środowisko wyspy i zapewnia bezpieczeństwo.

Zamknięcia sezonowe

Od 1 lutego do 15 sierpnia zakaz wspinaczki w kilku rejonach klifów nadmorskich z uwagi na lęgi ptaków: Mulekysten (Vang – Hammershus), Kælderbakken (zachód od latarni Hammeren), Kongestolen (północ od Hammerhavn) oraz fragment Vangbruddet (ochrona sokoła wędrownego – zamknięty cały rok).

Zakazy bezwzględne

Wspinaczka jest zakazana na: Helligdomsklipperne, ruinach Hammershus i części Ekkodalen należącej do Naturstyrelsen. Ponadto w Klippeløkken Stenbrud obowiązuje całkowity zakaz wspinaczki.

Wspinaczka ze sprzętem

Wspinaczka z użyciem lin, klinów i innego sprzętu asekuracyjnego na terenach Naturstyrelsen wymaga wcześniejszego zgłoszenia i zgody. Friklatring (bez sprzętu) w grupach do 5 osób – bez zgłoszenia. Grupy powyżej 5 osób muszą uzyskać pozwolenie.

Boltowanie

Boltowanie nowych tras jest dozwolone wyłącznie w Moseløkken Stenbrud i w większości Ringebakkebruddet. Na wszystkich klifach nadmorskich, naturalnych skałach, w Hammerbruddet i Bjergbakkebruddet – zakaz boltowania. Tylko wspinaczka tradycyjna.

Wszystkie rejony wspinaczkowe – mapa i GPS

Na Bornholmie wyznaczono 18 oficjalnych rejonów wspinaczkowych. Poniżej pełna lista z numerami odpowiadającymi mapie w przewodniku „Bornholm on the Rocks" i koordynatami GPS.

#RejonGPS
01Jons KapelN55.23201, E014.71976
02Almeløkkebruddet i RingedalenN55.23766, E014.73212
03Vang-SydN55.24238, E014.72901
04VangbruddetN55.24377, E014.73427
05HammershusområdetN55.26213, E014.74773
06Hammeren i ØrnebjergkystenN55.28756, E014.75280
07HammerbruddetN55.28426, E014.76181
08Moseløkken StenbrudN55.27363, E014.77699
09LundegårdsbruddetN55.25503, E014.80968
10StammershalleN55.24085, E014.86453
11RøstadN55.22084, E014.91204
12GudhjemområdetN55.20955, E014.97750
13RandkløveN55.17193, E015.03998
14SvanekeN55.13958, E015.13921
15ÅrsdaleN55.11213, E015.14384
16SvenskehavnN55.08776, E015.15387
17ParadisbakkerneN55.09936, E015.08865
18BjergebakkebruddetN55.11953, E014.83012

Mapa rejonów wspinaczkowych

Klify, kamieniołomy, skały

Sezon i pogoda

Na Bornholmie można wspinać się cały rok, ale najlepszy sezon to kwiecień–październik. Łagodna wiosna, ciepłe lato i złota jesień dają komfortowe warunki. Skała schnie szybko po deszczu dzięki wietrznej pozycji wyspy.

Zimą temperatura rzadko spada poniżej –5°C, więc przy suchych dniach wspinaczka jest możliwa. W wyjątkowych warunkach pojawiają się nawet zamrożone wodospady do ice climbingu – ale to opcja dla doświadczonych i odpowiednio przygotowanych.

Przewodnik i festiwal „Bornholm on the Rocks"

Głównym źródłem informacji o trasach jest książka „Bornholm on the Rocks" (ponad 400 stron) autorstwa Karstena Kurza – niemieckiego wspinacza, który od lat eksploruje bornholmskie skały. Przewodnik zawiera opisy tras, fototoposy, mapy dojazdowe i informacje o dostępie do poszczególnych rejonów. Aktualizacje nowych dróg i rejonów publikowane są na stronie wydawnictwa i w grupie Facebook Bornholm Climbing Guide.

Co roku na wyspie odbywa się również festiwal „Bornholm on the Rocks" – największe spotkanie wspinaczkowe w Danii, trwające 5 dni, z warsztatami, wykładami i wspólnymi sesjami na skałach. Pierwszy festiwal odbył się w 2011 roku i gromadzi ponad 100 uczestników.

Szkoły wspinaczkowe i przewodnicy

Na Bornholmie działają lokalni instruktorzy oferujący kursy wspinaczki i rapellingu dla początkujących oraz sesje prowadzone dla grup. Najpopularniejsze wyjścia organizowane są na klifach Hammerknuden. Jeśli nigdy nie wspinałeś się na naturalnej skale – Bornholm to jedno z lepszych miejsc na start: granit oferuje dużo dobrych chwytów, a instruktorzy znają teren doskonale.

Nocleg blisko skał

Większość rejonów wspinaczkowych znajduje się na północy wyspy – w pobliżu Sandvig, Allinge i Gudhjem. W tych miejscowościach znajdziesz campingi, pokoje gościnne, apartamenty i hotele. Jeśli planujesz wielodniową wspinaczkę i chcesz minimalizować koszty – sheltery i darmowe pola namiotowe to popularna opcja wśród wspinaczy odwiedzających wyspę.

FAQ – najczęstsze pytania

Tak. Na wyspie działają instruktorzy oferujący kursy wspinaczki i rapellingu od podstaw, najczęściej na klifach Hammerknuden. Bornholmski granit ma dużo dobrych chwytów, co ułatwia naukę na naturalnej skale.

Friklatring (bez sprzętu) w grupach do 5 osób na terenach Naturstyrelsen – nie wymaga pozwolenia. Wspinaczka z liną, klinami i innym sprzętem asekuracyjnym na terenach Naturstyrelsen wymaga wcześniejszego zgłoszenia. Na gruntach prywatnych warto zapytać właściciela. Pięć konkretnych lokalizacji (Moseløkken, Hammerbruddet Spejlet, Hammerbruddet Bambi, Lindesdal Hovedvæggen, Lindesdal Lillevæggen) ma oficjalne pozwolenie na wspinaczkę ze sprzętem.

Moseløkken Stenbrud to najlepszy wybór – kamieniołom z wieloma łatwymi, zaboltowanymi trasami w kontrolowanym środowisku. Lokalni instruktorzy organizują też rodzinne sesje rapellingu na Hammerknuden.

Kwiecień–październik to główny sezon. Najdłuższe dni i najcieplejsze warunki w czerwcu–sierpniu. Wiosna i jesień oferują chłodniejszy, lepszy do wspinania klimat i mniej ludzi. Zimą wspinaczka jest możliwa w suchych warunkach.

Boltowanie nowych dróg jest dozwolone wyłącznie w Moseløkken Stenbrud i w większości Ringebakkebruddet. Na wszystkich klifach nadmorskich, naturalnych skałach i w kilku innych kamieniołomach (Hammerbruddet, Bjergbakkebruddet) – boltowanie jest zabronione.

Książkę można zamówić przez stronę wydawnictwa lub kupić w lokalnych księgarniach na Bornholmie. Aktualizacje i nowe opisy tras dostępne są w grupie Facebook „Bornholm Climbing Guide".

Całkowity zakaz wspinaczki obowiązuje na Helligdomsklipperne, ruinach Hammershus, części Ekkodalen (teren Naturstyrelsen) i w Klippeløkken Stenbrud. Ponadto od 1 lutego do 15 sierpnia zamknięte są rejony klifów nadmorskich chroniących ptaki: Mulekysten, Kælderbakken i Kongestolen.