
Bornholm to jedyne miejsce w Danii, gdzie można wspinać się na naturalnych skałach. Wyspa oferuje ok. 1000 tras wspinaczkowych na gnejsie i granicie – od łatwych dróg w kamieniołomach, przez bouldering na głazach narzutowych, po wielodługościowe trasy na nadmorskich klifach o wysokości do 75 metrów. Jeśli szukasz nietypowego połączenia wspinaczki z plażą, rybą na grillu i bałtyckim zachodem słońca – Bornholm jest idealny.
W większości Danii krajobraz jest płaski jak stół. Bornholm to wyjątek – podłoże wyspy tworzą jedne z najstarszych skał w Skandynawii, mające ponad miliard lat. Granitowe klify nad morzem, kamienne łomy wycinane od stuleci i gniejsowe ściany w lesistych dolinach tworzą naturalny park wspinaczkowy, z którym żaden inny region Danii nie może konkurować.
Do tego dochodzą praktyczne atuty: kompaktowy rozmiar wyspy (z dowolnego punktu dojedziesz do każdego rejonu wspinaczkowego w mniej niż 30 minut), łagodny klimat pozwalający na wspinaczkę od kwietnia do października, a często i zimą, oraz zaplecze turystyczne – noclegi, campingi i porty z restauracjami w sąsiedztwie najlepszych skał.
Na Bornholmie można uprawiać trzy główne dyscypliny wspinaczkowe – każda w nieco innym terenie i z innymi wymaganiami.
Trasy z zamontowanymi boltami (kotwami) w kamieniołomach Moseløkken i Ringebakkerne. Ponad 100 zaboltowanych dróg. W Moseløkken można boltować nowe trasy – jedyne takie miejsce na wyspie. Ściany do 60 m.
Klasyczne klinowanie na klifach nadmorskich i naturalnych ścianach skalnych. Bez boltów – używasz klinów, friendów i naturalnych punktów asekuracji. Dozwolona na wszystkich klifach nadmorskich (z wyjątkiem stref sezonowych). Najdłuższa trasa ma 75 m.
Wspinaczka bez liny na niskich głazach i formacjach skalnych. Wiele problemów boulderowych wciąż czeka na odkrycie. Idealna opcja na krótkie sesje i poznawanie skały.
Większość tras wspinaczkowych skupia się na północnym i wschodnim wybrzeżu, ale ciekawe miejsca znajdziesz też w głębi wyspy. Poniżej – sześć najbardziej znanych rejonów.
Aktywny kamieniołom granitowy na północy wyspy – najważniejsze miejsce wspinaczki sportowej na Bornholmie. Ponad 100 zaboltowanych tras o różnej trudności, ściany do 25 m. To jedyne miejsce na wyspie, gdzie wolno boltować nowe drogi. Wspinaczka dozwolona w weekendy, święta, wakacje i inne dni, gdy nie wydobywa się granitu – obowiązuje absolutna ostrożność w dni robocze (maszyny, dynamit).
Kamieniołom Vang na północno-zachodnim wybrzeżu z imponującymi ścianami i widokami na morze. Obok kamieniołomu rozciąga się rejon Vang-Syd z klifami nadmorskimi – wspinaczka tradycyjna (bez boltów) na naturalnej skale. Uwaga: klify nadmorskie w tym rejonie są zamknięte w sezonie lęgowym ptaków (1 lutego – 15 sierpnia).
Stary kamieniołom na północnym cyplu wyspy, z charakterystycznym turkusowym jeziorem (Opalsøen). Wysokie ściany idealne do tradycyjnej wspinaczki i zjazdu na linie (rapelling). Boltowanie jest tu zabronione. Jedno z najbardziej fotogenicznych miejsc wspinaczkowych w Danii.
Wąski, głęboki rozłam w skale na wschodnim wybrzeżu – jedno z najbardziej charakterystycznych miejsc geologicznych Bornholmu. Ściany szczeliny sięgają 20 m wysokości. Świetne miejsce na wspinaczkę tradycyjną, z jednoczesnym doświadczeniem surowej, dramatycznej geologii wyspy.
Leśna dolina i klify nadmorskie na samej północy wyspy – jeden z najdzikszych rejonów wspinaczkowych. Lindesdal Hovedvæggen i Lillevæggen to dwa z pięciu oficjalnie dozwolonych miejsc do wspinaczki ze sprzętem na terenach Naturstyrelsen. Ørnebjergkysten (Wybrzeże Orlich Gór) oferuje spektakularne trasy tradycyjne z widokiem na otwarte morze.
Granitowe klify północnego Bornholmu – jedyne naturalne ściany wspinaczkowe w Danii
Wspinaczka na Bornholmie to wyjątkowa wolność, ale obowiązują konkretne przepisy. Ich przestrzeganie chroni unikalne środowisko wyspy i zapewnia bezpieczeństwo.
Od 1 lutego do 15 sierpnia zakaz wspinaczki w kilku rejonach klifów nadmorskich z uwagi na lęgi ptaków: Mulekysten (Vang – Hammershus), Kælderbakken (zachód od latarni Hammeren), Kongestolen (północ od Hammerhavn) oraz fragment Vangbruddet (ochrona sokoła wędrownego – zamknięty cały rok).
Wspinaczka jest zakazana na: Helligdomsklipperne, ruinach Hammershus i części Ekkodalen należącej do Naturstyrelsen. Ponadto w Klippeløkken Stenbrud obowiązuje całkowity zakaz wspinaczki.
Wspinaczka z użyciem lin, klinów i innego sprzętu asekuracyjnego na terenach Naturstyrelsen wymaga wcześniejszego zgłoszenia i zgody. Friklatring (bez sprzętu) w grupach do 5 osób – bez zgłoszenia. Grupy powyżej 5 osób muszą uzyskać pozwolenie.
Boltowanie nowych tras jest dozwolone wyłącznie w Moseløkken Stenbrud i w większości Ringebakkebruddet. Na wszystkich klifach nadmorskich, naturalnych skałach, w Hammerbruddet i Bjergbakkebruddet – zakaz boltowania. Tylko wspinaczka tradycyjna.
Na Bornholmie wyznaczono 18 oficjalnych rejonów wspinaczkowych. Poniżej pełna lista z numerami odpowiadającymi mapie w przewodniku „Bornholm on the Rocks" i koordynatami GPS.
| # | Rejon | GPS |
|---|---|---|
| 01 | Jons Kapel | N55.23201, E014.71976 |
| 02 | Almeløkkebruddet i Ringedalen | N55.23766, E014.73212 |
| 03 | Vang-Syd | N55.24238, E014.72901 |
| 04 | Vangbruddet | N55.24377, E014.73427 |
| 05 | Hammershusområdet | N55.26213, E014.74773 |
| 06 | Hammeren i Ørnebjergkysten | N55.28756, E014.75280 |
| 07 | Hammerbruddet | N55.28426, E014.76181 |
| 08 | Moseløkken Stenbrud | N55.27363, E014.77699 |
| 09 | Lundegårdsbruddet | N55.25503, E014.80968 |
| 10 | Stammershalle | N55.24085, E014.86453 |
| 11 | Røstad | N55.22084, E014.91204 |
| 12 | Gudhjemområdet | N55.20955, E014.97750 |
| 13 | Randkløve | N55.17193, E015.03998 |
| 14 | Svaneke | N55.13958, E015.13921 |
| 15 | Årsdale | N55.11213, E015.14384 |
| 16 | Svenskehavn | N55.08776, E015.15387 |
| 17 | Paradisbakkerne | N55.09936, E015.08865 |
| 18 | Bjergebakkebruddet | N55.11953, E014.83012 |
Na Bornholmie można wspinać się cały rok, ale najlepszy sezon to kwiecień–październik. Łagodna wiosna, ciepłe lato i złota jesień dają komfortowe warunki. Skała schnie szybko po deszczu dzięki wietrznej pozycji wyspy.
Zimą temperatura rzadko spada poniżej –5°C, więc przy suchych dniach wspinaczka jest możliwa. W wyjątkowych warunkach pojawiają się nawet zamrożone wodospady do ice climbingu – ale to opcja dla doświadczonych i odpowiednio przygotowanych.
Głównym źródłem informacji o trasach jest książka „Bornholm on the Rocks" (ponad 400 stron) autorstwa Karstena Kurza – niemieckiego wspinacza, który od lat eksploruje bornholmskie skały. Przewodnik zawiera opisy tras, fototoposy, mapy dojazdowe i informacje o dostępie do poszczególnych rejonów. Aktualizacje nowych dróg i rejonów publikowane są na stronie wydawnictwa i w grupie Facebook Bornholm Climbing Guide.
Co roku na wyspie odbywa się również festiwal „Bornholm on the Rocks" – największe spotkanie wspinaczkowe w Danii, trwające 5 dni, z warsztatami, wykładami i wspólnymi sesjami na skałach. Pierwszy festiwal odbył się w 2011 roku i gromadzi ponad 100 uczestników.
Na Bornholmie działają lokalni instruktorzy oferujący kursy wspinaczki i rapellingu dla początkujących oraz sesje prowadzone dla grup. Najpopularniejsze wyjścia organizowane są na klifach Hammerknuden. Jeśli nigdy nie wspinałeś się na naturalnej skale – Bornholm to jedno z lepszych miejsc na start: granit oferuje dużo dobrych chwytów, a instruktorzy znają teren doskonale.
Większość rejonów wspinaczkowych znajduje się na północy wyspy – w pobliżu Sandvig, Allinge i Gudhjem. W tych miejscowościach znajdziesz campingi, pokoje gościnne, apartamenty i hotele. Jeśli planujesz wielodniową wspinaczkę i chcesz minimalizować koszty – sheltery i darmowe pola namiotowe to popularna opcja wśród wspinaczy odwiedzających wyspę.