Helligpeder i Teglkås – dwie małe osady na zachodnim wybrzeżu Bornholmu

Helligpeder i Teglkås

Helligpeder i Teglkås to dwie niewielkie, sąsiadujące ze sobą osady położone na zachodnim wybrzeżu Bornholmu, na odcinku między Hasle a Vang. Obie miejscowości skupiają się wokół małych, kameralnych portów rybackich i kilku rzędów tradycyjnych domów, zachowując charakter cichych, nadmorskich wiosek. Region słynie z surowych klifów, stromych zejść do morza i spokojnych szlaków prowadzących wzdłuż wybrzeża, przez jedne z najbardziej naturalnych i niezmienionych krajobrazów wyspy.

Port, rybołówstwo i wędzarnie

Porty w Helligpeder i Teglkås są niewielkie, ale odgrywały ważną rolę w lokalnym rybołówstwie. Teglkås jako osada rybacka rozwija się od XIX wieku, a w latach 30. XX wieku działało tu około 20 zawodowych rybaków, głównie łowiących śledzie i dorsze. Dziś port w Teglkås przyjmuje przede wszystkim małe jednostki rekreacyjne – jachty i łodzie turystyczne – a nowy falochron zewnętrzny pełni również funkcję popularnego pomostu kąpielowego.

Teglkås
Teglkås

Helligpeder

Helligpeder to z kolei mały port rybacki i jachtowy o dużej wartości kulturowej – otaczają go dawne domy rybaków, małe magazynki portowe i pozostałości wędzarni, które współtworzą historyczny układ osady. Port jest przeznaczony głównie dla niewielkich łodzi o małym zanurzeniu, ale udostępnia też kilka miejsc dla gości.

Wybrzeże w okolicy Helligpeder

Cały odcinek wybrzeża w okolicy Helligpeder jest ceniony przez wędkarzy morskich – szczególnie za łowiska pstrąga morskiego. Dno tworzą duże głazy, żwirowo-kamienista plaża, pasy wodorostów i ławice piasku, co stwarza bardzo dobre warunki żerowania ryb. W części odcinka obowiązują sezonowe ograniczenia połowów związane z ochroną ryb w rejonie ujścia potoku Kæmpeå, dlatego przed wędkowaniem warto sprawdzić aktualne zasady.

Wędzarnie w okolicy Helligpeder i Teglkås

W Helligpeder działały cztery wędzarnie (røgerier) — budynki wraz z typowymi kominami nadal można zobaczyć przy porcie. Jeden z nich, zwany Peter Finnes Røgeri, powstał już w latach 80. XIX w., co czyni go jednym z najstarszych tego typu na wyspie.

W Teglkås również znajdowały się wędzarnie — artykuł mówi o dwóch wędzarniach z ok. 1900 roku, które działały do lat 60. XX wieku.

W obu miejscach wędzarnie nie są już aktywne jako zakłady rybne, lecz budynki zostały zachowane jako część dziedzictwa kulturowego i nadają krajobrazowi wyjątkowy charakter.

Te małe budynki wędzarni, z ich charakterystycznymi kominami, to ciekawy element lokalnej historii — przypominają o czasach, gdy rybołówstwo i przetwórstwo ryb tworzyły podstawę gospodarki tych nadmorskich miejscowości.

Teglkås Port
Zachowana wędzarnia

Dlaczego warto zatrzymać się w Helligpeder i Teglkås

Dzięki połączeniu łatwej dostępności, niewielkiego ruchu i wyjątkowych formacji skalnych, Helligpeder i Teglkås to idealne miejsce na krótki przystanek, dłuższą przerwę w trasie lub punkt startowy do jednego z najpiękniejszych spacerów na zachodnim Bornholmie.

Rowerem z Rønne do Vang

Odcinek wybrzeża między Helligpeder a Teglkås to jedno z najbardziej atrakcyjnych miejsc na zachodnim Bornholmie pod względem krajobrazowym i turystycznym. Jeśli jedziesz rowerem z Rønne do Vang, ta trasa jest naturalnym, bardzo malowniczym przystankiem – prowadzi tu spokojna droga przybrzeżna, a widoki na morze i skaliste brzegi należą do najciekawszych na całej wyspie.

Samochodem

To także świetna propozycja dla osób podróżujących samochodem. Obie osady mają wygodne, niewielkie parkingi przy portach, skąd można rozpocząć krótką, ale niezwykle urokliwą wędrówkę w stronę Jons Kapel. Spacer wzdłuż klifów od Helligpeder do Jons Kapel jest znacznie spokojniejszy niż dojście od strony Vang, a ścieżka oferuje szerokie panoramy i bliskość naturalnego, niemal nienaruszonego wybrzeża.

Co zobaczyć w okolicy

Jons Kapel

Jons Kapel

Jedna z najbardziej spektakularnych formacji skalnych na Bornholmie. Wysokie klify, strome zejście na - kazalnicę - oraz legenda o mnichu Jonie sprawiają, że to miejsce jest obowiązkowym punktem wycieczki. Najlepiej dojść tu pieszo z Helligpeder lub Teglkås malowniczą ścieżką wzdłuż wybrzeża.

Vang Pier i kamieniołomy

Vang Pier i kamieniołomy

Kilka kilometrów na północ znajduje się Vang – dawna osada rybacka, dziś znana z granitowego nabrzeża Vang Pier oraz terenów po starych kamieniołomach. To dobre miejsce na spacer, piknik lub podziwianie surowego krajobrazu północno-zachodniego wybrzeża.

Hasle Røgeri

Hasle Røgeri

Na południe od Helligpeder leży Hasle, gdzie działa jedna z najstarszych i najbardziej znanych wędzarni na Bornholmie. To świetna okazja, aby spróbować tradycyjnej wędzonej ryby i poznać klimat dawnych osad rybackich.

Warto wiedzieć
  • Zarówno w Helligpeder, jak i w Teglkås znajdują się niewielkie, bezpłatne parkingi tuż przy porcie — idealne jako punkt startowy spaceru do Jons Kapel lub dalej w stronę Vang
  • Odcinek wybrzeża jest skalisty i momentami stromy, dlatego warto mieć wygodne obuwie; ścieżki bywają nierówne, ale widoki wynagradzają wysiłek
  • Obie osady są bardzo ciche, z minimalnym ruchem samochodowym — to dobre miejsce na odpoczynek od bardziej turystycznych fragmentów wyspy

Dojazd

Samochodem Do Helligpeder i Teglkås najwygodniej dojechać lokalną drogą odchodzącą od trasy 159 między Hasle a Vang. Drogi są wąskie, ale dobrze utrzymane, a przy obu portach znajdują się małe parkingi
Rowerem Przez obie osady przebiega jedna z najładniejszych tras rowerowych na zachodnim wybrzeżu Bornholmu, prowadząca z Rønne w stronę Vang i dalej do Hammeren. To spokojny odcinek z minimalnym ruchem samochodowym
Autobusem Najbliższe przystanki autobusowe znajdują się przy głównej drodze między Hasle a Vang; dojście do portów zajmuje ok. 10–15 minut w dół lokalnych dróżek

Lokalizacja na mapie

Kliknij i przeciągnij mapę, aby ją przesunąć. Użyj kółka myszy lub przycisków +/- aby przybliżyć/oddalić.