Salene Gravplads – cmentarzysko z epoki żelaza na wybrzeżu Bornholmu
Na kamienistej plaży przy Salene stoi około trzydzieści niskich kopów z otoczaków — po duńsku kraterrøser. To ślad dawnego cmentarzyska z epoki żelaza (mniej więcej 500 r. p.n.e.–850 n.e.), jednego z najbardziej charakterystycznych stanowisk archeologicznych na północno-wschodnim wybrzeżu Bornholmu. W tym samym krajobrazie spotykają się żwir i morena, ujście Bobbeå, stare fortyfikacje brzegowe i dzikie klify — miejsce warte spaceru nie tylko dla miłośników historii.
Droga do cmentarzyska
Samochód zostaw na parkingu przy Bobbe Bro (Helligdomsvej 7B) albo na końcu Bobbevej nad zatoką Salene Bugt — miejsc jest niewiele. Przy domu Bobbevej 8 zaczyna się ścieżka przez pole w stronę lasu i linii brzegowej. Po kilkunastu minutach spaceru dojdziesz do żwirowej plaży, gdzie w regularnych odstępach widać kamienne kopce. Już pod koniec XIX w. badano tu część grobów: znaleziono szkielety bez stosów, niewiele przedmiotów pogrzebowych oraz pojedyncze naczynie ceramiczne datowane na rzymską epokę żelaza (ok. 200 r. n.e.). W pobliżu widać też prostokątne fundamenty z kamieni — przypuszczalnie pozostałość dawnej zabudowy, choć bez precyzyjnej datacji.
Kraterrøser i ochrona stanowiska
Na wschodnim odcinku plaży Salene, w starym wałzie morenowym, zachowała się większa grupa kraterrøser — według opracowań przyrodniczych nawet około trzydziestu pięciu kopów. To jedno z niewielu tak wyraźnych pól grobowych tego typu w Danii; w 1894 r. objęto je ochroną, a fredning z 1939 r. miała zabezpieczyć okolice przed zabudową. Dziś znaczna część terenu należy do państwa i łączy się z lasem urządzonym jako obszar „urørt” — pozostawiony w naturalnym stanie. Warto spacerować delikatnie: kopce są zabytkiem, a otoczaki tworzą wrażliwy, żywy krajobraz brzegowy.
Warto wiedzieć o Salene Gravplads
- Ok. 30–35 widocznych kraterrøser na żwirowej plaży wschodniej części Salene
- Datowanie: epoka żelaza; jeden z badanych grobów z naczyniem z ok. 200 r. n.e.
- Teren chroniony od 1894 r.; dodatkowo objęty ochroną krajobrazową przed zabudową w 1939 r.
- Dostęp pieszo ścieżką przy Bobbevej 8 — stanowisko na wolnym powietrzu, dostępne bezpłatnie
- W pobliżu: ujście rzeki Bobbeå, Bobbebro oraz północno-wschodnie klify Bornholmu
Lokalizacja
| Salene Gravplads | |
| Bobbevej 5, 3760 Gudhjem | |
| Do kraterrøser prowadzi ścieżka z Bobbevej 8 wzdłuż wybrzeża. Stanowisko znajduje się przy plaży Salene. | |
| Parking przy Bobbe Bro (Helligdomsvej 7B) albo przy Salene Bugt na końcu Bobbevej — liczba miejsc ograniczona. |
