Jezioro Smaragdsøen – szmaragdowa woda i pierwsza gliniania koło Hasle

Jezioro Smaragdsøen w lesie koło Hasle na Bornholmie
4.0

Smaragdsøen (duń. „jezioro szmaragdowe”) to jeden z najbardziej rozpoznawalnych zbiorników w rejonie Hasle na zachodnim Bornholmie – leśne jezioro po dawnej gliniani, którego woda bywa lekko zielonkawa i przypomina barwę szmaragdu. To tu, na początku XX w., rozpoczęto wydobywanie gliny dla lokalnej fabryki cegły i materiałów ogniotrwałych; dziś Smaragdsøen łączy historię przemysłową z ciszą sosnowego lasu, bliskością morza i sąsiedztwem Pyritsøen, Safirsøen i Rubinsøen.

Pierwsza gliniania fabryki klinkieru – i woda, która przerwała prace

Gdy pod koniec XIX i na początku XX w. uruchomiono Hasle Klinker- og Chamottestensfabrik, pierwsze wyrobisko gliny założono właśnie w miejscu dzisiejszego Smaragdsøen. Ler (glina) nadawał się do produkcji cegły i klinkieru, lecz w głębi dołu pojawiło się silne źródło – woda wybijała z taką siłą, że dalsze pogłębianie stało się praktycznie niemożliwe. Wówczas przeniesiono eksploatację na południe, do obszaru dzisiejszego Pyritsøen, które przez dekady zaopatrywało fabrykę aż do jej likwidacji. Po latach wyrobisko Smaragdsøen naturalnie wypełniła woda; przez jezioro poprowadzono także ciek Baggeå, dzięki czemu zbiornik łączy las z siecią strumieni spływających ku morzu.

Las, plaża i spokojne spacery nad morzem

Smaragdsøen leży niedaleko linii brzegowej, w lesie Hasle Klinker Skoven (Sandflugtsskoven) – to dobre tło na krótką wędrówkę między jeziorami albo postój w cieniu sosnowych drzew. W rejonie jest też niewielka, piaszczysta plaża, gdzie w ciepłe dni można odpocząć nad morzem po spacerze leśnymi ścieżkami.

Brzegi samego jeziora bywają strome i porośnięte drzewami, więc dostęp do wody nie jest wszędzie oczywisty – to raczej miejsce na obserwację krajobrazu i spokojny kontakt z naturą niż na masowy wypoczynek nad brzegiem. W okolicy krzyżują się oznakowane trasy piesze łączące kolejne „kolorowe” jeziora zachodniego Bornholmu.

Trasy turystyczne na Bornholmie

Wędkowanie – bogaty akwen, ale z obowiązkiem karty

Smaragdsøen słynie wśród wędkarzy z urozmaiconej ichtiofauny: można tu spotkać m.in. leszcze, węgorze, okonie, szczupaki, a jesienią – troć wędrowną, która wpływa do zbiornika z Baggeå. Ryby bywają większe niż w niektórych sąsiednich stawach, lecz łowienie nie należy do najłatwiejszych: strome, zacienione brzegi utrudniają dostęp do wody. W odróżnieniu od Rubinsøen czy Safirsøen, na Smaragdsøen obowiązuje duńskie zezwolenie wędkarskie (fisketegn) – można je nabyć m.in. online na fisketegn.dk.

  • Wymagane zezwolenie wędkarskie (fisketegn) na Smaragdsøen
  • Możliwość połowu m.in. szczupaka, okonia, węgorza, leszcza; troć jesienią z Baggeå
  • Strome, zadrzewione brzegi – mniej wygodne stanowiska niż przy otwartych jeziorach
  • Baggeå przepływa przez jezioro; ujście strumienia przy wybrzeżu koło Hasle
  • Bezpłatny wstęp na ląd; wędkowanie zgodnie z przepisami duńskimi

W pobliżu: Pyritsøen, Safirsøen i inne jeziora Hasle

Smaragdsøen tworzy razem z Pyritsøen, Safirsøen i Rubinsøen charakterystyczny „łańcuch” zbiorników po dawnych wyrobiskach na zachód od Hasle. Między Smaragdsøen a Pyritsøen prowadzą leśne ścieżki – warto połączyć wizytę u obu jezior w jednej wycieczce, a dalej na południe dotrzeć do Safirsøen lub Rubinsøen oraz surrealistycznego Kultippen.

Leśna ścieżka i drogowskaz między jeziorami Smaragdsøen i Pyritsøen koło Hasle Ścieżka piesza między Smaragdsøen a Pyritsøen w lesie Hasle Klinker Skoven
Warto wiedzieć o Smaragdsøen
  • Pierwsza gliniania Hasle Klinker- og Chamottestensfabrik (ok. 1900) – przerwana przez silne wysięki wody
  • Nazwa od zielonkawej barwy tafli; leśny charakter mimo przepływu Baggeå
  • Wędkowanie: wymagane fisketegn; m.in. szczupak, okoń, troć jesienią
  • Bliskość morza i piaszczystej plaży; las Hasle Klinker Skoven / Sandflugtsskoven
  • Położenie: Sorthat, na zachód od Hasle – obok Pyritsøen, Safirsøen i Rubinsøen

Lokalizacja

Smaragdsøen
Havvej, Sorthat, 3790 Hasle
Jezioro leży w lesie na zachód od Hasle, w rejonie Sorthat, niedaleko wybrzeża. Najlepiej dojść pieszo lub rowerem leśnymi drogami z Hasle; w pobliżu Pyritsøen i ścieżki łączące oba zbiorniki.
Brak dużego parkingu przy samym jeziorze – wygodnie zostawić samochód w Hasle i wejść do lasu ścieżkami pieszymi.

Lokalizacja na mapie