Almindingen – las w sercu Bornholmu

Historia lasu

Nazwa Almindingen pochodzi od duńskiego słowa oznaczającego "wspólne pastwisko" – przez wieki las służył mieszkańcom Bornholmu jako teren wypasowy dla bydła. Pod koniec XVIII wieku drzew na tym obszarze prawie nie było. W 1800 roku nadzorca leśny Hans Rømer rozpoczął zakrojone na szeroką skalę zalesianie terenu, ogrodzając go w 1809 roku, aby chronić nowe nasadzenia. Efekty jego pracy widać do dziś – potężne kamienne mury biegnące wzdłuż granic lasu, zbudowane aby powstrzymać jelenie przed wchodzeniem na tereny z młodymi drzewami. Dzięki tym wysiłkom na początku XX wieku Bornholm stał się najbardziej zalesionym regionem Danii.

Ekkodalen – Dolina Echa

Ekkodalen to największa dolina ryftowa na Bornholmie i jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Almindingen. Wąska, kilkusetmetrowa dolina otoczona jest stromymi, skalnymi ścianami, które miejscami sięgają 20 metrów wysokości. Dolina słynie z niezwykłej akustyki – wystarczy stanąć twarzą do klifów i zawołać, aby usłyszeć wyraźne echo odbijające się wielokrotnie od skał.

Przy wejściu do doliny znajduje się źródło Hansa Christiana Ørsteda, upamiętniające wizytę słynnego duńskiego fizyka. Spacer przez Ekkodalen prowadzi przez bujną roślinność, wzdłuż strumyków i charakterystycznych formacji skalnych. Dolina jest objęta ochroną konserwatorską i stanowi jedno z najcenniejszych miejsc geologicznych na wyspie.

Rytterknægten – najwyższy punkt Bornholmu

Rytterknægten wznosi się na 162 metry n.p.m. i jest najwyższym punktem Bornholmu. Na szczycie stoi obelisk wzniesiony w 1856 roku upamiętniający wizytę króla Fryderyka VII i hrabiny Danner na wyspie w 1851 roku. Tuż obok znajduje się wieża widokowa, pierwotnie zbudowana w 1899 roku, z czasem podwyższona o stalową konstrukcję. Ze szczytu wieży rozciąga się panoramiczny widok na korony drzew Almindingen, a przy dobrej pogodzie widać odległe wybrzeże wyspy.

Wieża jest otwarta bezpłatnie przez cały rok. Prowadzą tu dobrze oznakowane szlaki piesze i rowerowe, dzięki czemu dotarcie na szczyt nie sprawia trudności nawet rodzinom z dziećmi.

Żubry europejskie

W 2012 roku duńska Agencja Ochrony Przyrody sprowadziła siedem żubrów europejskich z polskiej puszczy do specjalnie przygotowanego, ogrodzonego terenu o powierzchni około 80 hektarów w centralnej części Almindingen. Był to historyczny moment – po raz pierwszy od 2 500 lat najcięższe lądowe ssaki Europy pojawiły się na terenie Danii.

Stado można obserwować z wyznaczonych punktów widokowych. Centrum przyrodnicze NaturBornholm organizuje okresowo wycieczki z przewodnikiem do lasu żubrów. Szansa na zobaczenie zwierząt zależy od pory dnia i roku, ale sam spacer po otoczeniu zagrody to wyjątkowe doświadczenie w sercu bornholmskiego lasu.

Lilleborg i Gamleborg – średniowieczne zamki

W głębi Almindingen kryją się ruiny dwóch średniowiecznych twierdz, które odegrały ważną rolę w historii Bornholmu.

Gamleborg to starsza z nich – powstała w X–XI wieku jako największy umocniony gród wikingów na wyspie. Otoczona naturalnymi wzniesieniami i kamiennymi murami, kontrolowała szlaki biegnące przez centrum Bornholmu. Z czasem utraciła strategiczne znaczenie na rzecz nowszej fortycy.

Lilleborg została wzniesiona w XII wieku jako siedziba biskupów z Lund. Położona nad malowniczym jeziorem Borresø, miała bardziej zaawansowaną konstrukcję obronną i pełniła rolę centrum władzy duchownej na wyspie. Dziś zachowały się fragmenty murów i fundamentów, a wyjątkowe położenie na skalnym wzgórzu z widokiem na las czyni to miejsce szczególnie nastrojowym. Spacer między obiema twierdzami prowadzi leśnymi ścieżkami i zajmuje około godziny.

Ruiny Lilleborg nad jeziorem Borresø

Przyroda i ochrona

Almindingen to nie tylko las, ale rozległy ekosystem obejmujący doliny, torfowiska, wrzosowiska i jeziora. Teren jest chroniony na mocy unijnej Dyrektywy Ptasiej oraz Dyrektywy Siedliskowej, a organizacja BirdLife International wpisała Almindingen na listę ważnych ostoi ptaków (Important Bird Area). Na terenie lasu i jego okolic odnotowano ponad 210 gatunków ptaków, w tym kanię rudą, rybołowa, żurawia, dzięcioła czarnego, błotniaka stawowego oraz sóweczkę włochatą.

Rezerwat Ølene, położony we wschodniej części kompleksu, jest całkowicie zamknięty dla zwiedzających w celu ochrony cennych siedlisk. Ochroną objęte są również Ekkodalen oraz torfowiska Vallensgård i Kærgård. W lesie rozstawiono wieże obserwacyjne do podglądania ptaków – znajdziesz je przy Udkæret, Bastemose, Svinemose, Ølene i Rømersvej.

Szlaki piesze

W Almindingen wytyczono cztery główne szlaki piesze o różnej długości i charakterze, wszystkie dobrze oznakowane:

Oprócz pieszych szlaków w lesie wyznaczono trasy rowerowe i jeździeckie. Las jest również popularny wśród biegaczy – Trailcenter Almindingen oferuje trasy o różnym stopniu trudności pośród leśnych wzgórz.

Nocleg w lesie

Na terenie Almindingen, pomiędzy drogami Bolsterbjergvej a Åsedamsvej, dozwolone jest wolne rozbijanie namiotów. Obowiązują lokalne zasady – szczegóły dostępne na stronie duńskiej Agencji Ochrony Przyrody (Naturstyrelsen). W lesie znajdują się też prymitywne miejsca biwakowe i schrony (shelters) dla osób preferujących nocleg na łonie natury.

Tanie noclegi na Bornholmie – więcej informacji