Stavehøl - Najpiękniejszy wodospad Bornholmu

Dolina Kobbeå – droga do wodospadu

Stavehøl ukryty jest w głębi doliny Kobbeå – jednej z najpiękniejszych dolin szczelinowych Bornholmu. Strome, miejscami niemal pionowe ściany skalne tworzą dramatyczną scenerię, a dno doliny porasta bogata roślinność niemal pierwotnego lasu – dęby, graby, jesiony, wiśnie, leszczyna i wiązy górskie. Wiosną, jeszcze przed rozwojem liści, dno lasu pokrywa się najpierw dywanem niebieskich zawilców, a zaraz potem milionami białych zawilców i żółtych anemonów. Intensywnie pachnący czosnek niedźwiedzi (ramsløg) rośnie tu obficie, miejscami wypierając zawilce.

Wodospad Stavehøl

Stavehøl to szczelina skalna o wysokości 7,2 metra i szerokości zaledwie 2 metrów, przez którą woda z ogłuszającym hukiem spada z wysokości 5,6 metra prosto w głębinę. Wodospad prawie zawsze ma obfitość wody, a najbardziej spektakularnie prezentuje się wiosną podczas roztopów. W dole, u podnóża wodospadu, znajduje się głęboka niecka wypełniona wodą przez cały rok – to właśnie ona dała nazwę temu miejscu.

Nazwa Stavehøl pochodzi z połowy XVIII wieku. „Stabbe" to bornholmskie określenie na złamane pnie drzew wciąż osadzone w korzeniach, typowe dla zarośli olchy czerwonej. „Høl" natomiast oznacza zagłębienie w korycie rzeki, w którym woda stoi przez cały rok.

Przyroda i fauna doliny

Dolina Kobbeå to raj dla miłośników przyrody. W potoku można spotkać pstrągi, a na skałach i gałęziach – rzadkiego dzięciołka (lille flagspætte). Dolina jest jednym z miejsc na Bornholmie z największą liczbą par lęgowych tego gatunku.

Szczególnie ciekawym mieszkańcem wodospadu jest pluszcz (vandstær) – ptak, który w niektórych latach buduje gniazdo na skalnej półce tuż za kurtyną spadającej wody. Fascynujące jest obserwowanie, jak przelatuje wprost przez strumień wodospadu, wlatując i wylatując z gniazda.

W potoku żyje też niezwykły ślimak czapeczka rzeczna (Ancylus fluviatilis) – ledwie dwumilimetrowy gatunek, którego zagęszczenie na dnie strumienia przekracza 500 osobników na metr kwadratowy. Jest to gatunek reliktowy, niegdyś szeroko rozpowszechniony w Bałtyku, gdy ten był jeszcze jeziorem słodkowodnym około 8 000 lat temu.

Trasa piesza

Do wodospadu prowadzi szlak o długości ok. 2 km, który zaczyna się przy drodze na południe od Melsted i wiedzie wzdłuż potoku Kobbeå w górę doliny. Trasa prowadzi przez bujną, zieloną dolinę szczelinową i jest stosunkowo łatwa do pokonania. Po zobaczeniu wodospadu można wrócić tą samą drogą wzdłuż strumienia lub pójść ścieżką do Kobbevej, skąd wraca się do parkingu przy plaży.

Tuż przed wodospadem ścieżka przechodzi pod starym mostem kolejowym z 1916 roku, zbudowanym dla linii łączącej Gudhjem z Østerlars. Kolej zlikwidowano już w 1952 roku, ale masywna konstrukcja mostu nad Spagerå zachowała się do dziś jako ciekawy zabytek techniki.

Przyciski z nawigacją i lokalizację wodospadu znajdziesz poniżej. Samochód można pozostawić na parkingu przy plaży w Melsted, zaraz przy wjeździe do miasteczka, jadąc od strony Svaneke.

Okolice wodospadu

Zaraz za wodospadem woda rozdziela się na dwa ramiona – Klævstrømma – które ponownie łączą się przy ujściu potoku Præstebæk, tworząc Kobbeå. Między ramionami znajduje się mała wysepka, a obok niej wzniesienie zwane Thors Ryg (Grzbiet Thora). Præstebæk tuż przed połączeniem przepływa przez niewielki kanion w skale macierzystej, tworząc mniejszy wodospad – Hullegårdsfaldet.

Powyżej Stavehøl, na południe od wodospadu, rośnie objęty ochroną wielopniowy dąb, a w pobliżu znajduje się głaz z tajemniczym rytem naskalnym, który według lokalnych historyków mógł być średniowiecznym znakiem cechowym właścicieli młynów wodnych i wiatrowych.

Tanie noclegi na Bornholmie – więcej informacji